ԱՁ հարկեր 2026. շրջանառության հարկ, միկրոձեռնարկատիրություն, ԱԱՀ

ԱՁ-ի հարկերը 2026-ին. շրջանառության հարկի դրույքաչափերը և 115 մլն դրամի շեմը, միկրոձեռնարկատիրությունը մինչև 24 մլն, բացառվող ոլորտները, 20% ԱԱՀ։

Հայաստանում անհատ ձեռնարկատերը (ԱՁ) 2026 թվականին կարող է գործել հարկման երեք համակարգից մեկով. ընդհանուր համակարգ՝ 20% ԱԱՀ-ով, շրջանառության հարկ, եթե նախորդ տարվա իրացման շրջանառությունը չի գերազանցել 115 միլիոն դրամը, և միկրոձեռնարկատիրություն, եթե այն չի գերազանցել 24 միլիոն դրամը։ Միկրոձեռնարկատիրության սուբյեկտն ազատված է պետական հարկերի մեծ մասից։ Հատուկ համակարգն ընտրելու համար հարկային մարմին է ներկայացվում հայտարարություն՝ հաշվառման օրվան հաջորդող 20-րդ օրը ներառյալ, հակառակ դեպքում կիրառվում է ընդհանուր համակարգը։ Միկրոձեռնարկատիրության համակարգը չի կիրառվում ծրագրային ապահովման մշակման, խորհրդատվական, դիզայներական, մարկետինգային, թարգմանչական և միջնորդական ծառայությունների դեպքում, ինչպես նաև վարձակալական վճար ստացողների համար։

Արդիական է 2026 թ. հոկտեմբերի 23-ի դրությամբ։ Սա իրավաբանական խորհրդատվություն չէ. օրենքները փոխվում են, գործելուց առաջ ստուգեք աղբյուրը կամ դիմեք իրավաբանի։

ԱՁ հարկեր 2026. հարկման երեք համակարգ մեկ աղյուսակում

Համակարգ	Նախորդ տարվա իրացման շրջանառության շեմ	Ինչ է վճարվում	Սահմանափակումներ
Ընդհանուր	Չկա	20% ԱԱՀ և այլ հարկեր՝ ընդհանուր կարգով	Կիրառվում է, եթե հատուկ համակարգի մասին հայտարարություն չի ներկայացվել
Շրջանառության հարկ	Մինչև 115 միլիոն դրամ	Շրջանառությունից հաշվարկվող հարկ՝ ըստ գործունեության տեսակի	Տարվա ընթացքում շեմը գերազանցելիս ձեռնարկատերը դառնում է ԱԱՀ վճարող
Միկրոձեռնարկատիրություն	Մինչև 24 միլիոն դրամ	Ազատում պետական հարկերի մեծ մասից	Չի կիրառվում մի շարք գործունեության տեսակների համար

Շրջանառության հարկի և միկրոձեռնարկատիրության համակարգերը կարող են կիրառել ռեզիդենտ առևտրային կազմակերպությունները և անհատ ձեռնարկատերերը (Հարկային օրենսգիրք, հոդվածներ 254 և 267)։

Շրջանառության հարկ 2026. դրույքաչափերը

Դրույքաչափերը վերցված են Հարկային օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի գործող խմբագրությունից։ Շրջանառության հարկի հաշվետու ժամանակաշրջանը եռամսյակն է (հոդված 259)։

Գործունեության տեսակ	Դրույքաչափ	Նվազեցում
Առևտրական (առք ու վաճառքի) գործունեություն	10%	Փաստաթղթերով հիմնավորված ծախսերի 9,5%-ի չափով, բայց հարկը՝ ոչ պակաս, քան հարկման բազայի 1%-ը
Արտադրական գործունեություն	7%	Հարկը՝ ոչ պակաս, քան բազայի 3%-ը
Վարձակալական վճար, տոկոս, ռոյալթի	10%	Չկա
Հանրային սնունդ	12%	Հարկը՝ ոչ պակաս, քան բազայի 3,5%-ը
Բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտ՝ կառավարության սահմանած ցանկով	1%	Գործում է մինչև 2031 թ. դեկտեմբերի 31-ը
Այլ ակտիվների, այդ թվում՝ անշարժ գույքի օտարում	10%	Չկա
Այլ գործունեություն	10%	Ծախսերի 6%-ի չափով, բայց հարկը՝ ոչ պակաս, քան բազայի 4,5%-ը

Զգուշացեք հին թվերից։ Իրավաբանական ընկերությունների և լրատվամիջոցների հրապարակումներում դեռ հանդիպում են 5% և 1,5% դրույքաչափեր՝ որպես ընդհանուր դրույքաչափեր։ Դրանք հնացած են. գործող 258-րդ հոդվածում 5%-ը պահպանվել է միայն կառավարության ցանկում ներառված երկրորդային հումքի առևտրի, իսկ 1,5%-ը՝ խմբագրությունների կողմից թերթերի օտարման համար։ Շրջանառության հարկի դրույքաչափը ստուգեք միայն 258-րդ հոդվածի գործող խմբագրությամբ։

Շրջանառության հարկի շեմը և անցումը ԱԱՀ-ի

Շրջանառության հարկ վճարող կարող է համարվել այն ԱՁ-ն կամ առևտրային կազմակերպությունը, որի «նախորդ հարկային տարվա ընթացքում գործունեության բոլոր տեսակների մասով իրացման շրջանառությունը չի գերազանցել 115 միլիոն դրամը» (Հարկային օրենսգիրք, հոդված 254, մաս 2)։

Եթե շրջանառության հարկ վճարողի իրացման շրջանառությունը տարվա ընթացքում գերազանցում է 115 միլիոն դրամը, նա համարվում է ԱԱՀ վճարող, և ԱԱՀ-ն հաշվարկվում է շեմը գերազանցող մասով։ Շեմը գերազանցելու օրվան հաջորդող 20 օրվա ընթացքում նա հարկային մարմին է ներկայացնում հայտարարություն (հոդված 59)։ ԱԱՀ-ի ստանդարտ դրույքաչափը 20% է (հոդված 63)։

Միկրոձեռնարկատիրություն 2026. ով կարող է լինել սուբյեկտ և ում համար է այն փակ

Համակարգը կարող է կիրառվել, եթե նախորդ տարվա իրացման շրջանառությունը չի գերազանցել 24 միլիոն դրամը (Հարկային օրենսգիրք, հոդված 267, մաս 3)։ Ըստ 269-րդ հոդվածի՝ «Միկրոձեռնարկատիրության սուբյեկտներն ազատվում են ... բոլոր պետական հարկերի հաշվարկման և պետական բյուջե վճարման պարտավորությունից», բացառությամբ՝

ներմուծման ժամանակ վճարվող հարկերի,
վարձու աշխատողների եկամտային հարկի,
ակցիզային, բնապահպանական և ճանապարհային հարկերի։

Միկրոձեռնարկատիրության սուբյեկտ չի կարող համարվել, մասնավորապես, նա, ով (հոդված 267, մաս 5)՝

մատուցում է խորհրդատվական, իրավաբանական, հաշվապահական, ինժեներական, գովազդային, դիզայներական, մարկետինգային, թարգմանչական ծառայություններ,
մատուցում է միջնորդական ծառայություններ, այդ թվում՝ անշարժ գույքի առք ու վաճառքի կամ վարձակալության,
կատարում է ծրագրային ապահովման մշակման, տեղեկատվության մշակման և փոխանցման աշխատանքներ,
զբաղվում է առևտրական (առք ու վաճառքի) գործունեությամբ, բանկ, վարկային կազմակերպություն կամ գրավատուն է,
գործող պայմանագրով վարձակալական վճար ստացող կողմ է (հոդված 267, մաս 5, կետ 11)։

ՏՏ մասնագետների և ֆրիլանսերների համար սա առանցքային կետ է. ծրագրավորողը կամ դիզայները չի կարող լինել միկրոձեռնարկատիրության սուբյեկտ, և նրա համար մնում են շրջանառության հարկը կամ ընդհանուր համակարգը։

Շեմի մասին. Հարկային օրենսգրքի գործող խմբագրությամբ այն 24 միլիոն դրամ է։ Կառավարությունը 2026 թվականին հայտարարել է շեմը բարձրացնելու մտադրության մասին, սակայն օրենսգրքում համապատասխան փոփոխություն դեռ չկա։ Մինչև օրենքի փոփոխությունը հաշվարկներն արեք 24 միլիոն դրամի շեմով։

ԱՁ-ի հաշվառում և հարկման համակարգի ընտրություն. ինչպես չուշանալ

ԱՁ-ների պետական հաշվառումն իրականացնում է Արդարադատության նախարարության իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստրի գործակալությունը։ Որպես ԱՁ կարող են հաշվառվել ինչպես ՀՀ քաղաքացիները, այնպես էլ օտարերկրացիները. անձամբ՝ ռեգիստրի ցանկացած սպասարկման կենտրոնում, իսկ առցանց՝ միայն նույնականացման քարտի և թվային ստորագրության առկայությամբ։ Հաշվառումը կատարվում է անմիջապես։

Անհրաժեշտ են անձնագիր կամ նույնականացման քարտ (օտարերկրացիները ներկայացնում են անձնագիրը՝ նոտարական կարգով վավերացված հայերեն թարգմանությամբ) և պետական տուրքի վճարման անդորրագիր։ Թղթային եղանակով դիմում ներկայացնելիս պետական տուրքը 3 000 դրամ է, իսկ առցանց դիմումի համար օրենքը տուրք չի սահմանում։

1. Հաշվառվեք որպես ԱՁ կամ գրանցեք ՍՊԸ։ 2. Հաշվառման (գրանցման) օրվան հաջորդող 20-րդ օրը ներառյալ հարկային մարմին ներկայացրեք հայտարարություն՝ շրջանառության հարկ վճարող կամ միկրոձեռնարկատիրության սուբյեկտ համարվելու վերաբերյալ։ 3. Եթե հայտարարություն չեք ներկայացրել, կիրառվում է ընդհանուր համակարգը, և դուք համարվում եք ԱԱՀ վճարող։

ԱՁ և բնակարանի վարձակալությունից ստացվող եկամուտ

Ֆիզիկական անձի՝ վարձակալական վճարներից ստացվող եկամուտը հարկվում է 10% դրույքաչափով եկամտային հարկով, իսկ տարեկան 60 միլիոն դրամը գերազանցող մասից վճարվում է ևս 10%։ Օրենսգրքի ձևակերպմամբ՝ «Վարձակալական վճարների մասով եկամտային հարկը հաշվարկվում է տասը տոկոս դրույքաչափով, իսկ ... 60 միլիոն դրամը գերազանցելու դեպքում, գերազանցող մասի համար ֆիզիկական անձը հաշվարկում է լրացուցիչ եկամտային հարկ՝ տասը տոկոս դրույքաչափով» (հոդված 150, մաս 7)։

Շրջանառության հարկ վճարողի համար վարձակալական վճարի դրույքաչափը նույնպես 10% է, իսկ վարձատուն միկրոձեռնարկատիրության սուբյեկտ լինել չի կարող։ Եթե վարձակալը հարկային գործակալ չհանդիսացող ֆիզիկական անձ է, ապա, մեր մեկնաբանությամբ, եկամուտը հայտարարագրում է ինքը՝ վարձատուն. եկամտային հարկի տարեկան հաշվարկը ներկայացվում է հաջորդ տարվա մարտի 2-ից մինչև հուլիսի 1-ը ներառյալ (հոդվածներ 151 և 156)։

150-րդ հոդվածում կատարված փոփոխություններն ուժի մեջ են մտնում 2027 թվականին, ուստի 2027 թվականի հաշվարկներից առաջ ստուգեք հոդվածի գործող խմբագրությունը։ Եթե Երևանում բնակարան եք փնտրում, wse.am-ը կօգնի ընտրել բնակարան՝ վարձակալության կամ գնման համար։

Աղբյուրներ

ՀՀ հարկային օրենսգիրք (arlis.am)
«Պետական տուրքի մասին» ՀՀ օրենք (arlis.am)
hartak.am. բիզնեսի գրանցման քայլերը
hartak.am. անհատ ձեռնարկատիրոջ հաշվառում

Հաճախ տրվող հարցեր

Ինչ հարկեր է վճարում ԱՁ-ն 2026 թվականին? Կախված է հարկման համակարգից. ընդհանուր համակարգում վճարվում է 20% ԱԱՀ, շրջանառության հարկի դեպքում դրույքաչափը կախված է գործունեության տեսակից (կառավարության ցանկում ներառված ՏՏ գործունեության 1%-ից մինչև հանրային սննդի 12%), իսկ միկրոձեռնարկատիրության սուբյեկտն ազատվում է պետական հարկերի մեծ մասից։ Հատուկ համակարգն ընտրելու համար հայտարարությունը ներկայացվում է հաշվառման օրվան հաջորդող 20-րդ օրը ներառյալ։

Որքան է շրջանառության հարկի շեմը? Շրջանառության հարկ վճարող կարող եք համարվել, եթե նախորդ տարվա իրացման շրջանառությունը չի գերազանցել 115 միլիոն դրամը։ Տարվա ընթացքում այդ շեմը գերազանցելու դեպքում գերազանցող մասով դառնում եք ԱԱՀ վճարող և 20 օրվա ընթացքում հարկային մարմին եք ներկայացնում հայտարարություն։

Կարող է արդյոք ծրագրավորողը լինել միկրոձեռնարկատիրության սուբյեկտ? Ոչ։ Հարկային օրենսգրքի 267-րդ հոդվածի 5-րդ մասը բացառում է ծրագրային ապահովման մշակման, տեղեկատվության մշակման և փոխանցման աշխատանքներ կատարողներին, ինչպես նաև խորհրդատվական, դիզայներական, մարկետինգային և թարգմանչական ծառայություններ մատուցողներին։ Նրանց համար մնում են շրջանառության հարկը կամ ընդհանուր համակարգը։

Որքան է շրջանառության հարկի դրույքաչափը ՏՏ ոլորտի համար? 1%՝ կառավարության սահմանած ցանկում ներառված բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտի գործունեության համար. այս դրույքաչափը գործում է մինչև 2031 թ. դեկտեմբերի 31-ը։ Եթե ձեր գործունեության տեսակը ցանկում ներառված չէ, կիրառվում է այլ գործունեության դրույքաչափը։

2026 թվականին բարձրացվել է արդյոք միկրոձեռնարկատիրության շեմը? Ոչ։ Հարկային օրենսգրքի գործող խմբագրությամբ շեմը 24 միլիոն դրամ է, իսկ կառավարությունը միայն հայտարարել է այն բարձրացնելու մտադրության մասին։ Մինչև օրենքի փոփոխությունը հաշվարկներն արեք գործող տեքստով։

Որքան հաճախ է ԱՁ-ն ներկայացնում շրջանառության հարկի հաշվարկը? Շրջանառության հարկի հաշվետու ժամանակաշրջանը եռամսյակն է (Հարկային օրենսգիրք, հոդված 259)։ Այսինքն՝ հաշվարկը ներկայացվում է յուրաքանչյուր եռամսյակի համար։

Կարդացեք նաև

Ընթացիկ հայտարարություններ

Բոլոր հոդվածները · Օբյեկտների կատալոգ · Կոնտակտներ